Oprechte excuses krijgen van iemand is krachtig, en de excuses die ik kreeg voelden voor mij als enorm.

Ontroering, trots en blijdschap vochten inwendig om voorrang dus liet ik het maar gewoon stromen. Alsof ik het verdiend had, dit moment, als een bevestiging van iets wat ik zelf al die tijd al wist.

De ontroering was er eerst. Omdat ik me al had ontworsteld van de pijn die het jaren geleden had veroorzaakt. Toen ik figuurlijk stond te schreeuwen, maar niemand me wilde horen.

Wat was ik eenzaam. Beschadigd. Er leek geen eind te komen aan mijn tranen. Wat heb ik getwijfeld aan mijn kennis, mijn kunde en mijn professionaliteit. Mijn verpleegkundige vakmanschap. Alles wat ik tijdens al die jaren had opgebouwd wankelde als een boomblad in een orkaan. Ik was nergens meer zeker van.

Pijn

Daarna kwam de trots. Omdat ik mezelf na dat alles heb opgeraapt, door alle pijn heen, letterlijk ben omgedraaid en weggegaan. Ik heb alles achtergelaten en ben op een andere plek opnieuw begonnen. Ik liet mijn tranen steeds weer stromen tot ze uiteindelijk op waren. Ver weg van al het drama leerde ik trots te zijn op mijn ervaring en de liefde voor mijn vak. Langzaam kwam het vertrouwen terug.

Als laatste was daar blijdschap. Omdat ik alle pijn allang achter me had gelaten, omdat ik tevreden ben met wie ik nu ben en hoe ik in mijn (werk)leven sta.

De erkenning die ik alsnog kreeg bleek ik niet meer nodig te hebben.

En dat inzicht was het allermooiste cadeau.

Bijna elke dag krijg ik mensen aan de telefoon die zijn verdwaald in ons zorgland. Die naarstig naar de juiste weg zoekt. Ik hoor vaak wanhoop in stemmen, ongemak en soms ergernis. Er zijn zoveel verschillende zorgverleners, loketten en diensten en ook die zijn veelal versnipperd. 

Als losse eilandjes.

Vind dan maar eens de juiste.

Met zijn allen proberen we dat zo overzichtelijk mogelijk te maken maar het is veel. Groots. Ingewikkeld.

Vanmorgen sprak ik een dochter over de zorgen die ze heeft met betrekking tot haar ouders. En het was supermooi dat ik haar kon helpen, ik was blij dat ze met haar vraag bij onze afdeling terecht kwam.

Elke situatie is anders, zoals elk mens van een ander verschilt. Dat vraagt om maatwerk.

Veel mensen hebben een gezin en soms speelt het gebrek aan het hebben van een gezin juist een rol. Of ze spreken te taal niet of onvoldoende. We zoeken altijd een plek dichterbij geliefden, die soms ver weg wonen, en dan moeten we dus contact leggen met instanties aan de andere kant van Nederland.

De ene aandoening is de andere niet, en soms zijn aandoeningen complex door de invloed van weer andere ziektes. Leeftijd speelt een rol. Karakter. Sociaal netwerk. Woonplaats. Of er nog een partner is en of die ook zorg behoeft. En kan die zorg verleend worden op dezelfde plek. Want ook dat lukt niet altijd, door de complexiteit ervan.

Complex

Af en toe is er geen vaste woon-of verblijfplaats. Zijn er psychische aandoeningen die het lastig maken of speelt verslaving een rol.

Tegenwoordig hangt veel samen met labels en stempels. Hokjes. Iemand moet ergens passen met zijn zorgvraag. En wij willen niets anders dan dat iemand de zorg ontvangt waar hij of zij het meest behoefte aan heeft. Maar onze hokjes en labels zijn te star geworden voor een maatschappij die zo is veranderd.

En soms past wat overblijft ook niet precies maar moeten we het ermee doen. Dat is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering.

Als zorgbemiddelaars blijven we ons elke dag inzetten. Bespreken we de zorgvragers die al op onze wachtlijsten staan of die als crisisaanmelding binnenkomen en pleiten hartstochtelijk voor die ene plek. Voor een warm thuis tijdens dat laatste stukje leven. Zetten we ons in voor al die mensen voor wie thuisblijven niet meer lukt.

Ons verpleegkundige hart klopt onvermoeibaar voort.

Nu onze maatschappij steeds diverser wordt houden we nog steeds vast aan de ‘labels’ die er ooit bedacht zijn. En soms voelen die stijf en rigide. Te vaak zie ik dat mensen buiten de boot vallen omdat het label niet past. Waarom draaien we dat niet om. Door eerst te kijken naar wie iemand is, en welke zorg die precies behoeft, voor we dat label toevoegen.

Vanzelfsprekend heeft het met geld te maken, protocollen en efficiëntie. Met tijdspaden die door verzekeraars zijn bedacht en waar vaak niet van wordt afgeweken. Maar hoe vaak loopt iets precies zoals het hoort als het om mensen gaat? 

Echt heel zelden.

Natuurlijk moeten zorgkosten niet uit de pas gaan lopen, en dat is al een uitdaging ‘an sich’, maar toch ben ik er van overtuigd dat een en ander anders kan. Effectiever. Ook door sommige zorg juist niet in te zetten. Ook dat is een keuze die vaker genomen moet worden.

Ethisch ingewikkelde dilemma’s zie ik steeds vaker voorbij komen.

Waar veel van onze zorgvragers met hun zorgvragen een aantal jaar geleden veel minder complex oogden, is het inmiddels toenemend ingewikkeld. 

Als zorgbemiddelaar vinden wij het niet minder dan fantastisch om mee te denken, zodat we iemand een fijne woonplek aan kunnen reiken.

Zorgkosten

Vanmorgen kreeg ik bijvoorbeeld een vraag van een nicht met betrekking tot haar oom en tante. Door omstandigheden wonen zij, na vijftig jaar huwelijk, noodgedwongen gescheiden van elkaar. Schrijnend en verdrietig. 

Tijdens de zes maanden dat zij niet meer in hetzelfde huis wonen hebben ze elkaar maar één keer kunnen zien. Kinderen zijn er niet, ze hebben geen vrienden of andere familie, hun nichtje is de enige die er van hun netwerk is overgebleven.

Ik besloot direct dat ik niets liever wilde dan ze weer samenbrengen en het liefst dan ook nog op een plek dichtbij de woonplaats van hun enige overgebleven familielid.

Ik belde en mailde me een slag in de rondte. Vroeg informatie op, sorteerde voor op een eventuele plek en gooide lijntjes uit. Gelukkig werk ik met verpleegkundigen die precies begrijpen wat ik beoog. 

Aan het eind van de middag kon ik de familie al blij maken, want op korte termijn gaat het lukken om deze twee weer samen te brengen.

Voorbij labels en geld zien wij nog steeds wat het allerbelangrijkste zou moeten zijn. 

Momenteel staat het in de media bol van de berichten over die nieuwe pensioenregels. Wanneer mag je stoppen met werken, hoe hoog is de aow en wat houd ik straks over? Voordelen, nadelen en alles ertussenin. Zwaarwerkregelingen en vroegpensioen.

En dat laatste kost je geld, bakken vol, als je die laatste jaren tot je pensioendatum het werken niet meer vol kan houden. Als je moet kiezen voor minder of anders.

In de zorgsector zijn alle ‘mooie’ regelingen inmiddels geschrapt. Voor mij is er van eerder stoppen met werken geen sprake meer, ondanks het feit dat ik er op dit moment al 40 jaar werken op heb zitten en ga eindigen met 50 jaar in loondienst( hopelijk) Daarvan werkte ik 35 jaar in wisseldiensten, tilden we zonder tilliften, want die bestonden nog niet, en wat nog.
Jaren van dichtbij ziekte en verdriet staan, dood en afscheid.

Ik startte met werken toen ik 17 was en dat was, na wat zaterdagbaantjes, mijn eerste echte baan.

En waar ik me over verbaas: wanneer je gestart bent met werken telt helemaal niet mee voor die pensioendatum. Niet wat je hebt gedaan en hoelang je hebt gewerkt.

Op mijn slechte dagen voelt dat oneerlijk.

Want ik ben van solidair, van voor elkaar zorgen en bijdragen. Van samen dragen. En er zijn dagen waarop dat als eenrichtingsverkeer voelt. Want soms zou ik het ook fijn vinden als er voor mij gezorgd zou worden, dat ik een beetje gedragen wordt.
Zoals die AOW, die iedereen krijgt, ook als je geen dag in je leven gewerkt hebt.
Dat is hartstikke solidair.

Pensioen

Ik zou willen dat die afbouw van een volle werkweek in onze maatschappij financieel aantrekkelijker gemaakt wordt als je er 45 werkjaren op hebt zitten. En dat die keuze niet bizar veel geld kost.

Zodat ik fysiek en mentaal nog kan genieten van de jaren die volgen op mijn werkende leven.

Dat vind ik ook solidair.

‘Ik wil naar huis,’ zegt ze.

Ik hoor verlangen in haar stem, verlies.

‘Ook al was het thuis soms eenzaam, pijnlijk en onmogelijk. Thuis is de plek waar ik hoor te zijn’.

Het is waar iemands hart ligt.

Het is mijn werk om mensen een fijne, veilige plek aan te bieden als het thuis (even) niet meer gaat. Door een medische reden, het wegvallen van een mantelzorger of door een brein dat mistiger en mistiger wordt.

Maar ergens verblijven, tijdelijk of permanent, voelt meestal niet als dat fijne warme thuis waar de herinneringen voor het oprapen liggen. Waar de tijd als vanzelf gevuld wordt door die routine die zo fijn voelt. Zo eigen. Uitslapen of juist vroeg uit bed. Eerst thee en een beschuit. De krant doorspitten of een wandelingetje door de buurt. Een boodschap doen, kijken naar de vogeltjes in de tuin of luisteren naar de radio. Rommelen door je huis, met een stofdoek of zomaar zonder. Weer eens door dat fotoboek bladeren, de puzzel van de krant.

Er waren periodes dat ik zelf in het ziekenhuis lag en toen wilde ik ook maar één ding: Naar huis. Slapen in mijn eigen bed, met mijn eigen spullen voor de pak, opgekruld op de bank tot rust komen. Ik miste mijn eigen ritme.

Want daar had ik wél de regie over mijn leven.

De inrichting van de zorg was heel anders toen ik als zeventienjarig guppie begon, het is niet meer te vergeleken met toen, en wat is er veel bereikt.

Er is zoveel meer oog voor al die zorgvragers, voor hun behoeftes. Maar er is ook veel verloren gegaan.

Er was toen vaker klein en hecht. Huiselijk.

Zorgvragers

Op sommige plekken valt er nog stééds een wereld te winnen. Er bestaan nog teveel oude gebouwen die afschrikken, ondanks de warme zorg die er geboden wordt. Plekken waar een overschot aan ziekenhuisgevoel heerst in plaats van een gevoel van thuis.

Het is ingewikkeld om mee te bewegen bij dit soort complexe vraagstukken, zeker als het om bouwen gaat, gezien de tijd waar we in leven. Dan is creativiteit en omdenken een groot goed. Zodat er kleine, groene en vooral vriendelijke oases van zorg en rust ontstaan. Voor elk mens een volwaardige plek om te wonen, ondanks een eventuele zorgvraag, dat zou fantastisch zijn.

Had ik maar een toverstokje